Badania lekarskie kierowców zatrudnionych na umowę o pracę w transporcie drogowym

Kierowcy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, wykonujący krajowy i międzynarodowy transport drogowy rzeczy, podlegają szczególnym przepisom dotyczącym badań lekarskich. Przepisy te mają na celu zapewnienie, że kierowcy są zdolni do wykonywania swoich obowiązków bez zagrożenia dla siebie i innych uczestników ruchu drogowego. W artykule przedstawiamy najważniejsze zasady dotyczące badań lekarskich kierowców, które wynikają zarówno z Kodeksu pracy, jak i ustawy o transporcie drogowym.

Przepisy dotyczące badań lekarskich

Jeżeli kierowca jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę i wykonuje wyłącznie krajowy transport drogowy rzeczy pojazdami lub zespołami pojazdów o DMC powyżej 3,5 ton, lub międzynarodowy transport drogowy rzeczy pojazdami lub zespołami pojazdów o DMC powyżej 2,5 ton, obowiązują go przepisy:

  1. Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (art. 229 k.p.);
  2. Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (art. 39a u.t.d., 39j – 39l u.t.d.).

Zakres i częstotliwość badań

Zgodnie z ustawą o transporcie drogowym, kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i psychologicznym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Badania te są przeprowadzane na zasadach określonych w Kodeksie pracy, z dodatkowym ustaleniem przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Lekarz wydaje orzeczenie z dwoma pieczątkami: lekarza medycyny pracy i lekarza uprawnionego do przeprowadzania badań kierowców.

Badania lekarskie kierowców zawodowych przeprowadzane są co 5 lat, do ukończenia przez kierowcę 60 lat. Po ukończeniu 60. roku życia – co 30 miesięcy.

Koszty i procedura badań

Przewoźnik jest zobowiązany skierować kierowcę na badania lekarskie i psychologiczne oraz pokryć ich koszt. Kopie badań są przechowywane przez przewoźnika przez cały okres zatrudnienia kierowcy, a po rozwiązaniu stosunku pracy przekazywane kierowcy. Badania powinny być wykonane w czasie pracy kierowcy i na koszt pracodawcy.

Skierowanie kierowcy na badania lekarskie i psychologiczne kierowców zawodowych uznaje się za równoznaczne z wykonaniem obowiązków pracodawcy w zakresie wstępnych i okresowych badań lekarskich zgodnie z art. 229 § 1 i 2 Kodeksu pracy (art. 39l ust. 3 ustawy o transporcie drogowym).

Badania kontrolne i zmiana pracodawcy

W przypadku niezdolności kierowcy do pracy przez okres dłuższy niż 30 dni, przed powrotem do pracy konieczne jest wykonanie badań kontrolnych, wynikających z Kodeksu pracy, nawet jeśli orzeczenie lekarskie i psychologiczne pozostaje ważne.

Jeżeli kierowca zmienia pracodawcę lub zawiera kolejną umowę o pracę z tym samym pracodawcą w okresie ważności badań, badania lekarskie i psychologiczne zachowują ważność przez 5 lat (lub 30 miesięcy). Generalnie należy jednak wykonać badania wstępne wynikające z Kodeksu pracy, chyba że:

  • Kierowca przyjmowany jest ponownie do pracy u tego samego pracodawcy na to samo stanowisko lub na stanowisko o takich samych warunkach pracy w ciągu 30 dni po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniego stosunku pracy z tym pracodawcą.
  • Kierowca przyjmowany jest do pracy u innego pracodawcy na dane stanowisko w ciągu 30 dni po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniego stosunku pracy, jeżeli posiada aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie, a nowy pracodawca stwierdzi, że warunki te odpowiadają warunkom występującym na danym stanowisku pracy.

Warunki i wyjątki

Warunkiem zastosowania powyższego wyjątku jest przekazanie przez pracownika nowemu pracodawcy aktualnego orzeczenia lekarskiego oraz skierowania na badania. Wyjątek ten nie dotyczy pracy określanej jako szczególnie niebezpieczna, np. przewozu towarów niebezpiecznych.

Jeśli kierowca wykonuje badania „na własną rękę” lub zmienia pracodawcę po okresie dłuższym niż 30 dni od zakończenia poprzedniego zatrudnienia, konieczne jest wykonanie badań wstępnych z Kodeksu pracy.

W przypadku zatrudnienia później niż 30 dni od ustania poprzedniego zatrudnienia lub zmiany warunków pracy opisanych w skierowaniu, konieczne jest wykonanie badań wstępnych kierowcy.

Podsumowanie

Badania lekarskie kierowców zatrudnionych na umowę o pracę w transporcie drogowym są kluczowym elementem zapewniającym bezpieczeństwo na drogach. Przepisy Kodeksu pracy oraz ustawy o transporcie drogowym nakładają na przewoźników obowiązek regularnych badań lekarskich i psychologicznych kierowców. Dzięki tym badaniom można skutecznie ocenić zdolność kierowców do wykonywania ich obowiązków, co jest niezbędne dla minimalizacji ryzyka wypadków i naruszeń przepisów. Przewoźnicy muszą pamiętać o pokrywaniu kosztów tych badań oraz o ich terminowym przeprowadzaniu, aby zapewnić ciągłość pracy swoich kierowców i zgodność z obowiązującymi regulacjami prawnymi.

Author Avatar

Krzysztof Nowakowski

Doświadczony doradca transportowy, ekspert i praktyk prawa pracy, prelegent branżowych konferencji, doświadczony trener, szkoleniowiec i wykładowca. Posiadacz certyfikatu kompetencji zawodowych wydanego przez Instytut Transportu Samochodowego. Absolwent Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.
Search