Od 1 lipca 2026 r. przedsiębiorcy wykonujący międzynarodowe przewozy rzeczy lekkimi pojazdami muszą mierzyć się z nowymi obowiązkami. W praktyce coraz częściej pojawia się problem kierowców, którzy nie używają karty kierowcy przez całą trasę albo wkładają ją do tachografu dopiero przed przekroczeniem granicy. Takie postępowanie może okazać się kosztownym błędem.
Nowe zasady nie zaczynają obowiązywać dopiero na granicy
Rozszerzenie przepisów na lekkie pojazdy dostawcze oznacza, że kierowcy zostali objęci zasadami dotyczącymi czasu prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw oraz okresów odpoczynku wynikającymi z rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Zasady używania tachografów i kart kierowcy określa natomiast rozporządzenie (UE) nr 165/2014.
Karta kierowcy nie może być używana jedynie na zagranicznym odcinku trasy. Kierowca powinien umieścić ją w tachografie przed rozpoczęciem jazdy i prawidłowo rejestrować swoją aktywność przez całą trasę objętą regulacjami – również na krajowym odcinku stanowiącym część przewozu międzynarodowego. Rejestracja powinna obejmować m.in. czas jazdy, inną pracę, gotowość, przerwy i odpoczynek.
Nie wystarczy zatem włożyć karty do tachografu tuż przed kontrolą albo dopiero po przekroczeniu granicy. Dane muszą pozwalać na odtworzenie rzeczywistej aktywności kierowcy od momentu przejęcia pojazdu.
Brak zapisów może oznaczać zatrzymanie prawa jazdy
Szczególnie poważne konsekwencje mogą wystąpić wtedy, gdy podczas kontroli zostanie stwierdzone, że kierowca w trakcie bieżącego dziennego czasu prowadzenia pojazdu nie rejestrował za pomocą tachografu na karcie kierowcy – wskazań dotyczących:
- prędkości pojazdu,
- aktywności kierowcy,
- przebytej drogi.
Jeżeli kierowca posiada prawo jazdy wydane w Polsce, podstawą jego zatrzymania jest art. 135 ust. 1 pkt 2a lit. a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zatrzymanie następuje przez wprowadzenie odpowiedniej informacji do centralnej ewidencji kierowców.
Jeżeli prawo jazdy zostało wydane przez inne państwo, zastosowanie znajduje art. 135a ust. 1 pkt 2a lit. a tej ustawy. W takim przypadku funkcjonariusz zatrzymuje okazany dokument za pokwitowaniem.
W obu sytuacjach zatrzymanie prawa jazdy jest obowiązkowe. Przepisy stanowią, że funkcjonariusz „zatrzyma” prawo jazdy, a zatem funkcjonariusz nie ocenia uznaniowo, czy naruszenie było wystarczająco poważne. Dla zastosowania tego środka nie jest konieczne spowodowanie wypadku ani wykazanie bezpośredniego zagrożenia w ruchu drogowym. Wystarczające może być samo nierejestrowanie wymaganych danych.
Błędy mogą słono kosztować
Nieprawidłowe używanie karty kierowcy może skutkować nie tylko zatrzymaniem prawa jazdy, lecz także nałożeniem kar pieniężnych na kierowcę, przewoźnika oraz osobę zarządzającą transportem. W praktyce naruszenie może również doprowadzić do przerwania przewozu, konieczności zapewnienia kierowcy zastępczego, opóźnienia dostawy, a nawet powstania odpowiedzialności wobec kontrahenta.
Problem nie kończy się więc na mandacie. Jeden nieprawidłowo zarejestrowany przejazd może zakłócić realizację całego zlecenia i wygenerować koszty wielokrotnie wyższe niż sama kara.
Co powinni zrobić przewoźnicy?
Przedsiębiorcy wykonujący przewozy międzynarodowe powinni pilnie sprawdzić, czy wykorzystywane przez nich pojazdy i zespoły pojazdów zostały objęte nowymi regulacjami. Równie istotne jest zapewnienie kierowcom odpowiedniego, praktycznego przeszkolenia z obsługi tachografu i karty kierowcy. Samo wyposażenie pojazdu w wymagane urządzenie nie gwarantuje bowiem zgodności z przepisami, jeżeli kierowca nie potrafi prawidłowo rejestrować swoich aktywności ani właściwie reagować na sytuacje nietypowe.
Szkolenie nie powinno ograniczać się do przedstawienia ogólnych zasad. Powinno uwzględniać specyfikę wykonywanych przewozów, rodzaj używanych tachografów oraz najczęściej występujące w praktyce błędy. W szczególności powinno obejmować:
- obowiązek używania karty od chwili przejęcia pojazdu,
- prawidłowe oznaczanie poszczególnych rodzajów aktywności,
- wykonywanie wpisów manualnych,
- rejestrowanie początku i zakończenia dziennego okresu pracy,
- zasady postępowania w razie uszkodzenia tachografu albo karty,
- dokumentowanie aktywności wymaganej podczas kontroli.
Warto również zadbać o udokumentowanie przeprowadzonego szkolenia oraz regularnie weryfikować sposób korzystania z tachografów przez kierowców. Pozwala to odpowiednio wcześnie wykryć błędy, ograniczyć ryzyko naruszeń i wykazać, że przedsiębiorca podjął realne działania w celu zapewnienia zgodności wykonywanych przewozów z obowiązującymi przepisami.
Od 1 lipca 2026 r. prawidłowa obsługa tachografu nie jest już obowiązkiem dotyczącym wyłącznie transportu ciężkiego. Jeżeli przewóz podlega nowym regulacjom, karta kierowcy powinna być używana od chwili przejęcia pojazdu, również na krajowym odcinku trasy stanowiącym część przewozu międzynarodowego. Rzetelne rejestrowanie aktywności nie jest przy tym jedynie formalnością, lecz istotnym obowiązkiem prawnym, którego naruszenie może wywołać dotkliwe konsekwencje dla kierowcy i przewoźnika.
Źródła:
- https://www.gov.pl/web/witd-radom/busy-do-35-tony-z-tachografami-nowy-obowiazek-w-transporcie-miedzynarodowym
- https://transport.ec.europa.eu/news-events/news/stronger-and-more-unified-enforcement-eu-rules-international-road-transport-smart-tachograph-2025-08-19_en?utm_
- https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2006/561/oj/eng
