Od 21 listopada 2026 r. kierowcy muszą liczyć się z poważniejszymi konsekwencjami naruszenia przepisów na przejazdach kolejowych. Za określone wykroczenia, oprócz dotychczasowych sankcji, przewidziano zatrzymanie prawa jazdy na okres trzech miesięcy. Nowe regulacje dotyczą również kierowców zawodowych, a ich skutki mogą bezpośrednio odczuć przedsiębiorcy transportowi.
Za jakie naruszenia można stracić prawo jazdy?
Nowelizacja nie wprowadza nowych zakazów dotyczących przejazdów kolejowych. Zmienia natomiast konsekwencje nieprzestrzegania obowiązujących już przepisów.
Zatrzymanie prawa jazdy na trzy miesiące przewidziano w przypadku:
- objeżdżania opuszczonych zapór lub półzapór;
- wjeżdżania na przejazd w czasie opuszczania zapór albo przed zakończeniem ich podnoszenia;
- wjazdu na przejazd przy czerwonym sygnale świetlnym, w tym sygnale migającym lub nadawanym naprzemiennie;
- wjazdu na przejazd, jeżeli po jego drugiej stronie nie ma miejsca do kontynuowania jazdy.
Ostatnia sytuacja zasługuje na szczególną uwagę. W praktyce wystarczy, że kierowca wjedzie na przejazd pomimo zatoru drogowego po drugiej stronie torów, nie mając możliwości ich opuszczenia.
Podobnie jest z sygnalizacją świetlną. Sam fakt, że rogatki zaczęły się podnosić, nie uprawnia jeszcze do wjazdu na przejazd. Kierowca musi poczekać na zakończenie ich podnoszenia i ustanie sygnału zakazującego wjazdu.
Czy zatrzymanie prawa jazdy może być podstawą rozwiązania umowy o pracę?
To jedno z pytań, które mogą pojawić się po wejściu w życie nowych przepisów.
Zatrzymanie prawa jazdy na trzy miesiące nie oznacza automatycznie rozwiązania stosunku pracy. Nie jest również tożsame z utratą kwalifikacji zawodowej kierowcy.
Nie zmienia to jednak faktu, że pracownik pozbawiony możliwości legalnego prowadzenia pojazdu nie może w tym okresie wykonywać swoich podstawowych obowiązków, jeżeli polegają one na kierowaniu pojazdami.
Pracodawca powinien wówczas ocenić okoliczności konkretnej sprawy, w szczególności przyczynę zatrzymania prawa jazdy, charakter naruszenia oraz możliwość czasowego powierzenia pracownikowi innych zadań.
Ewentualne rozwiązanie umowy o pracę wymaga odrębnej oceny na gruncie przepisów Kodeksu pracy. Samo zatrzymanie prawa jazdy nie przesądza jeszcze o dopuszczalności zwolnienia dyscyplinarnego.
Co powinni zrobić przedsiębiorcy transportowi?
Przede wszystkim warto poinformować kierowców o zmianie przepisów. Szczególnego przypomnienia wymagają zasady dotyczące czerwonej sygnalizacji świetlnej oraz wjazdu na przejazd, za którym powstał zator drogowy.
Przedsiębiorcy powinni również zadbać o to, aby kierowcy niezwłocznie informowali pracodawcę o zatrzymaniu prawa jazdy. Ma to znaczenie zarówno dla organizacji przewozów, jak i dla zapewnienia, że pojazd zostanie powierzony osobie posiadającej wymagane uprawnienia.
Nowelizacja nie nakłada na przewoźników obowiązku organizowania dodatkowego szkolenia. Przekazanie kierowcom krótkiej informacji o nowych sankcjach jest jednak uzasadnione, szczególnie w przedsiębiorstwach zatrudniających większą liczbę kierowców.
Nowelizacja zmienia również przepisy Kodeksu karnego
Zmiany nie ograniczają się do wykroczeń popełnianych na przejazdach kolejowych.
Ustawodawca wprowadził także obligatoryjny zakaz prowadzenia pojazdów w przypadku skazania za określone przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.
W razie skazania za przestępstwo z art. 173 Kodeksu karnego, dotyczące sprowadzenia katastrofy w komunikacji, sąd orzeka zakaz prowadzenia pojazdów na okres co najmniej trzech lat.
Obowiązek orzeczenia zakazu dotyczy również skazania za przestępstwo określone w art. 174 Kodeksu karnego, polegające na sprowadzeniu bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy w komunikacji.
Od kiedy obowiązują nowe przepisy?
Zmiany wchodzą w życie 21 listopada 2026 r.
Podstawę prawną stanowi ustawa z 8 października 2026 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 1466), zmieniająca m.in. art. 135 i 135a ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz art. 102 ustawy o kierujących pojazdami.
Dla przedsiębiorców transportowych najważniejsza jest świadomość, że naruszenie przepisów na przejeździe kolejowym może obecnie skutkować nie tylko odpowiedzialnością samego kierowcy, ale również poważnymi trudnościami w realizacji zaplanowanych przewozów.
Kancelaria Transportowa KOBEN wspiera przewoźników w sprawach związanych z odpowiedzialnością kierowców, kontrolami drogowymi oraz konsekwencjami naruszeń przepisów transportowych.