Prezydent podpisał nowelizację ustawy o transporcie drogowym, wdrażającą przepisy dyrektywy 2022/738 do polskiego porządku prawnego. W dniu 16 grudnia br. projekt został opublikowany w Dzienniku Ustaw. Nowelizacja dotyczy użytkowania na terytorium Polski pojazdów najmowanych przez przedsiębiorstwa z siedzibą w innych państwach członkowskich UE, o ile pojazdy te zostały zarejestrowane lub dopuszczone do ruchu zgodnie z przepisami któregokolwiek z państw członkowskich.
Cele nowelizacji – elastyczność i efektywność w transporcie drogowym
Celem przyjęcia regulacji dotyczących korzystania z pojazdów najmowanych w dowolnym państwie członkowskim, a nie tylko w państwie członkowskim siedziby najmującego przedsiębiorstwa, jest ułatwienie reakcji na krótkoterminowy, sezonowy lub tymczasowy wzrost zapotrzebowania przedsiębiorców na pojazdy oraz zastąpienie zepsutych lub uszkodzonych pojazdów, przy jednoczesnym zachowaniu zgodności z niezbędnymi wymogami bezpieczeństwa oraz zapewnieniu odpowiednich warunków pracy kierowcom.
Przyjęte rozwiązania mają na celu zwiększenie wykorzystania pojazdów oraz poprawę elastyczności i produktywności przedsiębiorstw transportowych. Nowe przepisy dopuszczają wykonywanie krajowego i międzynarodowego transportu drogowego rzeczy oraz niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy przy użyciu pojazdów najmowanych przez przedsiębiorców mających siedzibę w Polsce, pod warunkiem że korzystanie z pojazdu nie trwa dłużej niż:
- trzy kolejne miesiące w roku kalendarzowym od dnia zgłoszenia pojazdu do właściwego organu – dla krajowego i międzynarodowego transportu drogowego rzeczy;
- dwa kolejne miesiące w roku kalendarzowym od dnia zgłoszenia pojazdu do właściwego organu – dla niezarobkowego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy.
Nowe zasady użytkowania pojazdów najmowanych w Polsce i UE
Nowelizacja pozwala również na korzystanie z pojazdów najmowanych lub zarejestrowanych w Polsce przez przedsiębiorstwa z siedzibą w innych państwach członkowskich UE lub EFTA. Warunki te obejmują:
- użytkowanie pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009 i (WE) nr 1072/2009, o ile przepisy te mają zastosowanie do wykonywanego przewozu;
- najem pojazdu bez kierowcy, bez dodatkowej umowy dotyczącej personelu towarzyszącego;
- prowadzenie pojazdu przez personel najemcy;
- pozostawanie pojazdu w wyłącznej dyspozycji najemcy przez cały okres umowy najmu.
Strategia kontroli kabotażowej i egzekwowanie przepisów
Zgodnie z prawodawstwem unijnym, państwa członkowskie muszą zapewnić spójną krajową strategię egzekwowania przepisów kabotażowych. Dlatego nowelizacja nakłada na Głównego Inspektora Transportu Drogowego obowiązek opracowywania co dwa lata, we współpracy z Komendantem Głównym Policji i szefem Krajowej Administracji Skarbowej, jednolitej krajowej strategii kontroli przewozów kabotażowych.
Sankcje za naruszenia przepisów dotyczących pojazdów najmowanych
Za naruszenie nowych przepisów przewidziana jest kara w wysokości 5000 zł. Sankcje te dotyczą m.in. przypadków użytkowania pojazdów w sposób niezgodny z okresem wynajmu określonym w przepisach, braku zgłoszenia pojazdu do właściwego organu, czy nieprzestrzegania warunków dotyczących najmu bez kierowcy. Organem odpowiedzialnym za egzekwowanie kar będzie Główny Inspektorat Transportu Drogowego, a dodatkowe kontrole mogą być prowadzone przez Policję oraz Krajową Administrację Skarbową. Wprowadzenie tak wysokiej kary finansowej ma na celu zapewnienie zgodności z regulacjami i minimalizację ryzyka naruszeń, co ma przyczynić się do poprawy bezpieczeństwa na drogach oraz ochrony warunków pracy kierowców.
Przepisy przejściowe – jak przygotować się na zmiany?
W nowelizacji uwzględniono przepisy przejściowe dotyczące postępowań administracyjnych w zakresie zezwoleń na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej. W sprawach wszczętych i niezakończonych będą obowiązywać dotychczasowe przepisy.
Ustawa wejdzie w życie po 14 dniach od ogłoszenia tj. w dniu 30 grudnia 2024 r.
Podsumowanie – kluczowe korzyści nowelizacji dla branży transportowej
Nowelizacja ustawy o transporcie drogowym dotycząca pojazdów najmowanych wprowadza istotne zmiany, które bezpośrednio wpływają na funkcjonowanie branży transportowej w Polsce i w Europie. Poniżej przedstawiamy najważniejsze korzyści wynikające z nowych przepisów:
- Większa elastyczność działania przedsiębiorstw transportowych
Nowelizacja pozwala przedsiębiorcom na łatwiejsze dostosowanie się do sezonowych lub krótkoterminowych wzrostów zapotrzebowania na transport. Dzięki możliwości wynajmu pojazdów w dowolnym państwie członkowskim UE, firmy mogą skuteczniej reagować na zmieniające się potrzeby rynkowe.
- Zmniejszenie przestojów i kosztów operacyjnych
Możliwość szybkiego wynajmu pojazdów w sytuacji awarii lub uszkodzenia floty minimalizuje ryzyko przestojów, które mogą generować znaczące straty finansowe. Tym samym przedsiębiorstwa transportowe zyskują narzędzie do utrzymania ciągłości usług.
- Poprawa efektywności wykorzystania zasobów
Przepisy umożliwiają optymalne wykorzystanie pojazdów najmowanych w działalności transportowej, co pozwala na lepsze zarządzanie flotą oraz zasobami przedsiębiorstwa. Dzięki temu wzrasta produktywność, a firmy mogą oferować bardziej konkurencyjne usługi.
- Możliwość operowania na rynkach międzynarodowych
Nowe regulacje umożliwiają zagranicznym przedsiębiorstwom korzystanie z pojazdów najmowanych w Polsce oraz polskim firmom operowanie na rynkach innych państw członkowskich. Wzmacnia to integrację w ramach jednolitego rynku UE i wspiera rozwój działalności międzynarodowej.
- Wzrost bezpieczeństwa i zgodności z prawem
Wprowadzone przepisy zobowiązują firmy transportowe do zgłaszania pojazdów do właściwych organów oraz przestrzegania regulacji dotyczących najmu bez kierowcy. Dzięki temu poprawia się nadzór nad flotą, co sprzyja zwiększeniu bezpieczeństwa na drogach i ochronie warunków pracy kierowców.
- Jasne zasady i ujednolicona kontrola przepisów
Nowelizacja wprowadza jednolitą strategię egzekwowania przepisów kabotażowych, co zwiększa transparentność w działaniu przedsiębiorstw i ogranicza nieuczciwą konkurencję.
- Dostosowanie polskiego prawa do wymogów unijnych
Zmiany wdrażają dyrektywę 2022/738, co pozwala na pełną harmonizację regulacji w zakresie transportu drogowego z prawem UE. Dzięki temu polskie przedsiębiorstwa transportowe mogą lepiej konkurować na rynkach międzynarodowych.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ):
1. Czym jest nowelizacja ustawy o transporcie drogowym dotycząca pojazdów najmowanych?
To zmiana przepisów dostosowująca polskie prawo do dyrektywy UE, umożliwiająca przedsiębiorstwom łatwiejsze korzystanie z pojazdów najmowanych na krótkoterminowe potrzeby.
2. Kto może korzystać z pojazdów najmowanych na nowych zasadach?
Przedsiębiorstwa transportowe z siedzibą w Polsce oraz firmy z krajów UE/EFTA.
3. Jak długo można użytkować pojazd najmowany zgodnie z nowymi przepisami?
Do trzech miesięcy w przypadku transportu zarobkowego oraz do dwóch miesięcy w przewozach niezarobkowych.
4. Jakie kary grożą za nieprzestrzeganie nowych przepisów?
Kara wynosi 5000 zł za naruszenie okresu wynajmu, brak zgłoszenia pojazdu lub inne uchybienia w użytkowaniu pojazdów najmowanych.
5. Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Nowelizacja zacznie obowiązywać od 30 grudnia 2024 r.
Artykuły powiązane:
